LGBTQ+ organisaties, slachtoffers van conversiehandelingen en COC Nederland riepen de Eerste Kamer op een wettelijk verbod te steunen. De petitie met ruim 8.000 handtekeningen ging vooraf aan het senaatsdebat; het wetsvoorstel werd later aangenomen.
AMSTERDAM / DEN HAAG — COC Nederland, slachtoffers van conversiehandelingen en meerdere Nederlandse LGBTQ+ organisaties vroegen in juni 2026 aandacht voor een wettelijk verbod op conversiehandelingen. Voorafgaand aan de behandeling van het initiatiefwetsvoorstel in de Eerste Kamer kondigden zij aan ruim 8.000 handtekeningen aan de senaat te overhandigen.
Het oorspronkelijke bericht hierover verscheen op 1 juni 2026 bij COC Nederland. De aangekondigde aanbieding vond op 2 juni plaats, dezelfde dag waarop de Eerste Kamer het voorstel plenair behandelde. HetNieuws.app publiceert deze zelfstandige verwerking op 11 augustus 2026 en presenteert de petitie daarom niet als nieuw of lopend nieuws.
De parlementaire behandeling is inmiddels verder. Uit het openbare wetsdossier van de Eerste Kamer blijkt dat de senaat het voorstel op 16 juni 2026 met 57 stemmen voor en 15 stemmen tegen heeft aangenomen. Die latere uitkomst is als redactionele actualisering aan dit artikel toegevoegd; zij maakte geen deel uit van de COC-publicatie van 1 juni.
Ruim 8.000 handtekeningen tegen conversiehandelingen
Volgens COC Nederland waren voor de petitie meer dan 8.000 handtekeningen verzameld. De actie moest senatoren oproepen het voorstel voor de Wet strafbaarstelling conversiehandelingen te steunen. De Eerste Kamer bevestigde achteraf dat COC de petitie op 2 juni voor aanvang van het debat namens slachtoffers en andere belangenorganisaties aanbood.
De handtekeningenactie werd volgens COC mede georganiseerd door Jacques Zonne, die zelf slachtoffer is geweest van conversiehandelingen. De organisatie beschrijft dat hij ongeveer twee jaar werd opgesloten met het doel zijn homoseksualiteit te veranderen. Zijn ervaring vormde een belangrijke aanleiding om zich voor de petitie in te zetten.
De persoonlijke getuigenis stond in de campagne naast een bredere politieke boodschap: praktijken die zijn gericht op het veranderen of onderdrukken van seksuele gerichtheid, genderidentiteit of genderexpressie zouden volgens de betrokken organisaties wettelijk moeten worden begrensd. De petitie was daarmee zowel een oproep aan de senaat als een manier om de gevolgen voor slachtoffers zichtbaar te maken.
Wat onder conversiehandelingen wordt verstaan
Conversiehandelingen worden in het publieke debat ook conversiepraktijken of, tussen aanhalingstekens, ‘homogenezing’ genoemd. Het gaat om interventies die zijn gericht op het veranderen of onderdrukken van iemands seksuele gerichtheid, genderidentiteit of genderexpressie. De term ‘genezing’ is omstreden, omdat homoseksualiteit en andere LGBTQ+ identiteiten geen ziekte zijn.
De praktijken kunnen verschillende vormen aannemen. In publicaties van belangenorganisaties en in het parlementaire debat worden onder meer zogenoemde therapieën, religieuze of spirituele interventies, gebedsgenezing, duivelsuitdrijving, seminars, kampen en langdurige druk om gevoelens of identiteit te onderdrukken genoemd. Niet elke pastorale of levensbeschouwelijke bespreking valt automatisch onder het wetsvoorstel; de wettelijke afbakening richt zich op indringende handelingen met het doel een identiteit te veranderen of te onderdrukken.
Het initiatiefvoorstel voorziet volgens het officiële dossier in een specifieke strafbaarstelling voor het verrichten van conversiehandelingen bij minderjarigen en kwetsbare meerderjarigen. Daarnaast richt het zich op het aanbieden van diensten die uit zulke handelingen bestaan. De precieze strafrechtelijke reikwijdte wordt bepaald door de wettekst en de parlementaire toelichting, niet door de bredere terminologie van campagneorganisaties.
Onderzoek en cijfers vragen om duidelijke attributie
COC verwijst naar onderzoek dat in opdracht van de Nederlandse overheid naar conversiepraktijken is uitgevoerd. Volgens de door de organisatie aangehaalde bevindingen waren in Nederland ten minste vijftien aanbieders of organisaties actief die met zulke praktijken in verband werden gebracht. De Eerste Kamer nam die schatting op 2 juni eveneens over in haar bericht over de petitie, met de uitdrukkelijke vermelding dat het cijfer van COC afkomstig was.
COC stelt daarnaast dat duizenden mensen in Nederland met pogingen tot verandering of onderdrukking van hun seksuele gerichtheid of identiteit in aanraking zijn gekomen. Een precies actueel aantal is moeilijk vast te stellen. De praktijken kunnen buiten reguliere zorginstellingen plaatsvinden, bijvoorbeeld in religieuze, sociale of informele omgevingen, waardoor meldingen en registraties geen volledig beeld hoeven te geven.
Deze cijfers worden daarom niet als zelfstandig door HetNieuws.app vastgestelde aantallen gepresenteerd. Ze blijven toegeschreven aan de organisatie en aan het bronmateriaal waarop haar campagne was gebaseerd. Dat onderscheid is belangrijk: een belangenorganisatie kan relevante primaire informatie en slachtofferervaringen leveren, terwijl de omvang van een maatschappelijk verschijnsel afzonderlijke methodologische beoordeling vraagt.
Van initiatiefvoorstel naar aanvaarding door de senaat
Het initiatiefvoorstel werd verdedigd door Kamerleden van D66, VVD, GroenLinks-PvdA, SP en de Partij voor de Dieren. Het officiële wetsdossier noemt als indieners en verdedigers Wieke Paulusma, Bente Becker, Lisa Westerveld, Sarah Dobbe en Ines Kostić. De Tweede Kamer nam het gewijzigde voorstel op 9 september 2025 aan.
De petitie van 2 juni 2026 werd aangeboden op de dag van de plenaire behandeling in de Eerste Kamer. De stemming volgde niet diezelfde dag, maar twee weken later. Op 16 juni stemden 57 senatoren voor en 15 tegen. Daarmee is het voorstel door beide Kamers aanvaard. De wet treedt volgens het dossier in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen moment.
Dat tijdpad maakt de chronologie wezenlijk anders dan de oorspronkelijke aankondiging. Op 1 juni was sprake van een geplande overhandiging en een naderende behandeling; op 11 augustus kan alleen terugblikkend over die oproep worden bericht. De latere aanvaarding door de senaat is de relevante huidige status, zonder de petitie achteraf de oorzaak van de stemming te noemen.
Brede coalitie van LGBTQ+ organisaties
Naast COC Nederland waren volgens de oorspronkelijke publicatie organisaties betrokken die zich onder meer richten op christelijke LGBTQ+ personen, queer moslims, transgender personen, intersekse personen, biseksuele mensen en aseksuele mensen. Genoemd worden onder andere LKP, Stichting Maruf, Transgender Netwerk, NNID, Bi+ Nederland en de Nederlandse Organisatie Aseksualiteit.
De organisaties deelden de oproep tot wettelijke bescherming, maar vertegenwoordigen verschillende groepen en achtergronden. Hun deelname betekent niet dat iedere organisatie noodzakelijk dezelfde juridische argumentatie of beleidsvoorkeur heeft. De gezamenlijke inzet bij deze petitie betrof het tegengaan van praktijken die LGBTQ+ identiteiten proberen te veranderen of te onderdrukken.
Europese context van het conversieverbod
De discussie beperkt zich niet tot Nederland. COC wees in het oorspronkelijke bericht op wettelijke maatregelen in onder meer Duitsland, Frankrijk, België, Spanje, Portugal, Griekenland, Malta en Cyprus. De reikwijdte verschilt per land: sommige regels richten zich op minderjarigen of professionele aanbieders, terwijl andere verboden breder zijn geformuleerd.
Ook op Europees niveau nam de druk toe. De Europese Commissie reageerde op 13 mei 2026 op een Europees burgerinitiatief tegen conversiepraktijken dat meer dan één miljoen geldige steunbetuigingen had verzameld. De Commissie kondigde aan te werken aan een aanbeveling aan lidstaten. Zo’n aanbeveling is geen rechtstreeks EU-breed strafrechtelijk verbod, maar kan nationale beleids- en wetgevingstrajecten wel ondersteunen.
Voor verdere achtergrond over de maatschappelijke en juridische dimensie verwijst HetNieuws.app intern naar de dossiers LGBTQ+ rechten en genderidentiteit. De Nederlandse parlementaire behandeling laat zien hoe slachtofferervaringen, onderzoek, grondrechten en strafrechtelijke afbakening in één wetgevingstraject samenkomen.
Langlopende campagne, duidelijk gedateerde uitkomst
COC voert naar eigen zeggen al ongeveer vijftien jaar campagne voor een wettelijk verbod op conversiehandelingen. De petitie van juni 2026 was een zichtbaar moment in die langere discussie, maar niet het begin en ook niet het einde van het wetgevingstraject.
De actuele stand bij deze publicatie is dat de Eerste Kamer het initiatiefvoorstel heeft aangenomen. Voor de praktische juridische gevolgen blijft het moment van inwerkingtreding relevant. Tot die tijd moet onderscheid worden gemaakt tussen parlementaire aanvaarding, formele afkondiging en daadwerkelijke inwerkingtreding. Die precisie voorkomt dat een campagnebericht, een stemming en geldend recht ten onrechte als hetzelfde moment worden behandeld.